De 7 hoofdzondaars van de crisis
De financiële crisis in de bankensector is stilaan uitgemond in een wereldwijde recessie. Analisten vrezen voor een malaise die die van de jaren 30 overtreft en een algemene stagflatie. Maar wie moeten we voor al dat economisch leed met de vinger wijzen?
Dat de vastgoedmarkt in heel wat landen ineensgestort is en banken elkaar en hun cliënten niet meer vertrouwen is natuurlijk niet de schuld van één individu of het gevolg van één foute beslissing. Volgens de Britse krant The Times valt er een hele lijst van namen op te stellen met verantwoordelijken. Dit zijn enkele (bekende) personen die volgens de journalisten zeker op zo'n lijstje thuishoren.
1. Dick Fuld, Lehman Brothers
De man kent u wellicht niet, zijn ex-werkgever waarschijnlijk wel. Fuld is 62, multimiljonair en de ex-directeur van Lehman Brothers, de Amerikaanse zakenbank die in september van vorig jaar failliet ging. Fuld kreeg de weinig lovenswaardige bijnaam 'de engste man van Wall Street' opgekleefd. Er worden hem een pak fouten aangewreven, in de eerste plaats de blootstelling van Lehman aan de toxische subprimekredieten en andere risicovolle financiële instrumenten die bij het uitbreken van de kredietcrisis op drijfszand gebouwd bleken.
Toen de zakenbank al ernstig in de problemen zat, kreeg Fuld de reddende hand van enkele potentiële overnemers aangereikt. Hij weigerde echter categoriek om Lehman te verkopen aan de geboden prijs. Had Fuld toen wel toegehapt, dan was zijn bedrijf gered. Meer nog, achteraf bleek het faillissement van Lehman het startschot van de tweede 'golf' van de kredietcrisis én de wereldwijde recessie.
2. Henry 'Hank' Paulson, voormalig Amerikaans minister van Financiën
"De Amerikaanse overheid heeft een koers gevolgd die de globale economie aan het wankelen bracht, enkel en alleen maar om bepaalde politieke doeleinden te bereiken", klinkt het streng in The Times. De beslissing moest volgens de journalisten aantonen dat de regering Bush bereid was om gedecideerd op te treden, ook tegen de wil van de grote zakenbanken in. Tot dan toe heerste bij heel wat spaarders en beleggers de overtuiging dat een bank als Lehman Brothers 'too big to fail' was en daarom altijd wel gesteund zou worden door de overheid. Door aan te tonen dat die redenering niet klopt, heeft Paulson ervoor gezorgd dat zowat elke bank nu met argusogen bekeken wordt, dat de consumptie stilgevallen is en dat bedrijfresultaten met het nodige wantrouwen bejegend worden.
3. Alan Greenspan, Federal Reserve
Alan Greenspan was een bejubeld figuur zolang hij aan het hoofd stond van de Federal Reserve, de Amerikaanse centrale bank. Sinds zijn aftreden staat zijn beleid echter in de schijnwerpers - en niet bepaald om de juiste redenen. Net na 11 september 2001 besloot Greenspan de rente van de Fed naar bijna 0 procent te verlagen waardoor de wereld als het ware overspoeld werd met spotgoedkoop geld. Voor zijn critici was wat volgde een 'krediettsunami', met alle gevolgen van dien.
Greenspan zelf geeft toe dat zijn beleid gefaald heeft. Tijdens een interview in oktober van vorig jaar verklaarde hij dat hij "ten onrechte" verondersteld had dat banken puur uit zelfinteresse zouden kiezen voor een beleid dat hun aandeelhouders beschermt. Ook Allan Metzer, professor Economie aan de Carnegie Mellon-universiteit in Pittsburg vindt dat Greenspan fouten gemaakt heeft: "Greenspan liet zich te veel leiden door zijn vrees voor een economische vertraging of recessie en heeft de markt te veel krediet laten opslorpen."
4. Fred 'The Shred' Goodwin, Royal Bank of Scotland
Maak kennis met 'de slechtste bankier ter wereld', een titel die weggelegd is voor de ex-baas van Royal Bank of Scotland (RBS). RBS is de tweede grootste bank van het Verenigd Koninkrijk maar stond onder leiding van Goodwin toch aan de rand van het faillissement. Er moest een verlies van zomaar eventjes 28 miljard Britse pond opgebiecht worden, meteen het slechtste resultaat dat een Brits bedrijf ooit haalde. Volgens sectorspecialisten staat RBS aan de vooravond van een volledige nationalisering.
Goodwin kwam in 2000 aan het hoofd van RBS en begon bijna meteen geld uit te geven voor overnames. Zeven jaar later stond de teller op 26 banken voor een totaalbedrag van 35 miljard Britse pond. De steile klim in aantal activiteiten en werknemers vinden we echter allang niet meer terug in de beurskoers. Die piekte in 2006 op 13 pond, maar was eind januari al teruggevallen tot net geen 16 pence. Goodwin laat het niet aan zijn hart komen, want de man heeft pakken geld verdiend. In 2000 verdiende hij 2,1 miljoen Britse pond, waaronder 814.000 pond bonus voor de overname van NatWest. In 2007 bedroeg de bonus van de man alleen al een fabelachtige 2,86 miljoen pond.
5. Gordon Brown, premier Verenigd Koninkrijk
Gordon Brown heeft de financiële crisis voorspeld, al tien jaar terug, in een toespraak voor studenten van de Amerikaanse Harvard-universiteit. Spijtig genoeg heeft hij niets gedaan om de door hem voorspelde feiten tegen te houden. Economen verwijten Brown de huizenprijzen mee de hoogte ingejaagd te hebben en zo aan de basis gelegen te hebben van de vastgoedzeepbel. Ook tegen de goedkope kredieten heeft Brown niet opgetreden.
6. George Bush, ex-president Verenigde Staten
Bush stond aan het hoofd van de VS in de jaren dat het goed ging met de economie. Toch werden net toen de zaden van de subprimecrisis geplant. Bush voelde zich achteraf helemaal niet schuldig voor de economische ramp die zich tijdens zijn presidentsjaren ontwikkeld heeft. In een toespraak die hij vorig jaar hield, wijst hij enkel de New Yorkse zakenbankiers met de vinger. "Wall Street is dronken. Vraag is nu alleen hoelang het zal duren voor het systeem weer nuchter is en ophoudt met bijna fictieve financiële instrumenten te creëren", zegt de ex-president.
7. Hank Greenberg, AIG
Hank Greenberg was topman van AIG, de verzekeringsreus die vorig jaar door de Amerikaanse overheid gered moest worden. Dat was een operatie met een prijskaartje van bijna 50 miljoen euro. Toen Greenberg vorig jaar in september bij de overheid om hulp ging aankloppen, klonk het dat AIG "een financiëel gezonde onderneming" was met "enkel wat liquiditeitsproblemen". De man ging verder: "Geen enkele instelling speelt zo'n belangrijke rol op de wereldwijde markten als AIG. Ons bedrijf kopje-onder laten gaan zou een dramatische vergissing zijn."
